سرطان پوست چیست؟ [انواع، روش درمان، علائم و راه های جلوگیری]
سرطان پوست به عنوان یکی از پررنگ ترین و شایعترین انواع سرطانها، نگرانیهای جدی در جوامع جهانی را به همراه دارد. این بیماری در انواع مختلفی از جمله بازوها، صورت، گردن و سایر نواحی پوست ظاهر می شود و معمولاً به تشکیل کک و تودههای غیرطبیعی و پوستی منجر میشود. علل اصلی سرطان پوست شامل تعرض به اشعه ماوراء بنفش خورشید، عوامل ژنتیکی و ضعف سیستم ایمنی هستند. شناخت زودهنگام و پیشگیری از این بیماری از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه با آکادمی ایران اسکین کر همراه باشید تا به بررسی این موضوع بپردازیم .
سرطان چیست؟
سرطان یک بیماری خطرناک است که به دلیل اختلال در رشد و تقسیم سلولهای بدن ایجاد می شود. سلولهای سالم بدن به طور طبیعی تقسیم می شوند و می میرند، اما در صورتی که این مکانیسم کنترلی دچار اختلال شود، سلولها به طور نامحدود تقسیم میشوند و تودههای غیرطبیعی و خبیث (سرطانی) ایجاد میکنند. این تودهها میتوانند به سایر اعضا و بافتها منتقل شوند و باعث اختلال در کارکرد عادی بدن شوند.
سرطانها میتوانند در هر قسمتی از بدن ایجاد شوند و انواع مختلفی دارند، از جمله سرطان پوست، ریه، پستان، کبد، معده و …. علل ایجاد سرطانها مختلف است و شامل عوامل ژنتیکی، تغذیه نامناسب، مواد شیمیایی ، عوامل محیطی و عوامل زیستی و … میشوند.
تشخیص و درمان سرطان به مراحل مختلف از جمله تستهای تشخیصی، بیوپسی، جراحی، شیمی درمانی، ترکیبی، تشعشعی و دارویی نیاز دارد. پیشگیری از سرطان از طریق مراقبت از سلامتی، تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم و اجتناب از عوامل خطر میتواند در کاهش احتمال ابتلا به این بیماری مؤثر باشد.
دلایل ایجاد سراطان پوست؟
سرطان پوست به عنوان یکی از انواع سرطانها، ممکن است به عوامل متعددی برگردد. برخی از دلایل ایجاد سرطان پوست عبارتند از :
تابش اشعه ماوراء بنفش : قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعههای فرابنفش خورشید، اصلی ترین عامل خطر به وجود آمدن سرطان پوست است. این اشعه می تواند تغییرات ژنتیکی در سلولهای پوستی ایجاد کند
پوست سفید و حساس : افرادی با پوست روشن و حساس به نور خورشید، بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پوست قرار دارند
تاریخچه خانوادگی: در برخی موارد، وجود تاریخچه خانوادگی از سرطان پوست میتواند خطر ابتلا به آن را افزایش دهد.
سابقه سوختگی : سوختگیهای شدید و تکراری در گذشته ممکن است احتمال بروز سرطان پوست را افزایش دهد
ضعف سیستم ایمنی : افراد با سیستم ایمنی ضعیف به دلایلی مانند انجام پیوند اعضا یا استفاده از داروهای سرطانی، بیشتر در معرض خطر سرطان پوست قرار دارند
تاریخچه سرطان پوست: افرادی که قبلاً ابتلا به سرطان پوست داشته اند، در معرض خطر بالاتری برای بازگشت سرطان هستند.
مواد شیمیایی مضر تماس با برخی مواد شیمیایی مانند آرسنیک، ضدعفونیکنندهها و مواد شیمیایی صنعتی ممکن است به افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست منجر شود.
پیشگیری از تعرض به اشعه ماوراء بنفش، استفاده از محافظتهای خورشیدی، انجام بررسیهای پوستی منظم و رعایت نکات بهداشتی میتواند در کاهش احتمال ابتلا به سرطان پوست مؤثر باشد.
انواع سرطان پوست
پوست یکی از مهم ترین اعضای بدن است که باید از آن در برابر آسیب های محیطی و بیماری ها جلوگیری کنیم. ممکن است برخی اوقات حرارت و نور مستقیم نور خورشید، گرما و انواع عفونت ها باعث شوند که شخص دچار سرطان پوست شود. این نوع بیماری می تواند انواع مختلفی داشته باشد که در ادامه به معرفی هر کدام از آن ها اشاره خواهیم کرد.
سرطان پوست سلولی پایه
یکی از شایع ترین نوع سرطان ها، این نوع سرطان پوستی است. این نوع سرطان نم تواند به دیگر قسمت های دیگر بدن منتقل شود ودرمان ان قطعی نیست. به همین دلیل ممکن است سلول های سرطان از بین نرفته و دوباره در همان محل شاهد بروز سرطان باشیم.
از علائم این نوع سرطان می توان به مواردی مانند ایجاد برجستگی های پوستی که قرمز رنگ بوده و حاشیه مرواریدی دارد. اگر شخص دارای پوست تیره باشد ممکن است شما این برجستگی ها را به رنگ مشکی و در افراد سفید پوست به رنگ قهوه ای مایل به زرد مشاهده کنید. همچنین در این نوع سرطان زخم های پوستی بهبود پیدا نمی کنند و ممکن است بیش از 10 روز نیز طول بکشد.
سرطان پوست سنگفرشی
از دیگر سرطان های پوستی می توانیم به سنگفرشی اشاره کنیم. این نوع سرطان را شما می توانید در نواحی مختلفی از بدن مانند لب ها، بینی، دهان، گوش و صورت مشاهده کنید. برعکس سرطان پوست سلولی پایه، این نوع می تواند در کل بدن گسترش یابد و باعث رشد و تکثیر بیماری شود. در این حالت سایر قسمت های بدن نیز درگیر خواهد شد.
از علائم خاص این نوع سرطان می توانیم به یک سری زخم ها اشاره کنیم که خونریزی می کنند. این زخم ها می توانند پوسته پوسته شده و در نهایت ترمیم یا بهبود پیدا نمی کنند. از دیگر علائم این نوع سرطان پوست می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
- مشاهده لکه های زبر و قرمز رنگ
- زخم هایی که بر روی مقعد یا ناحیه تناسلی مشاهده شده و خونریزی دارند.
- ممکن است شما برخی از ضایعات پوستی را مشاهده کنید که در حال خونریزی است.
- معمولا کسانی که این سرطان پوستی را دارند ممکن است لکه های قرمز رنگ را در داخل دهان یا روی لب ها مشاهده کنند. این لکه ها می توانند باعث خونریزی شوند.
سرطان پوست ملانوما: کشنده ترین سرطان پوست
ملانوما یکی دیگر از بیماری های سرطان پوست است که به عنوان خطرناک ترین نوع پوست شناخته می شوند. معمولا متخصصان باور دارند که این نوع سرطان از سلول های رنگ دانه ای تشکیل شده که در نهایت منجر به لکه های مشکی و قهوه ای در پوست خواهد شد.
توجه داشته باشید که این نوع سرطان پوست باید به موقع تشخیص داده شود، در غیر این صورت ممکن است باعث از دست رفتن فرد بیمار شود. همچنین ممکن است ملانوما در مردان و زنان متفاوت باشد. برای مردان علائم در سر، گردن و سینه دیده می شود در حالی که برای خانم ها بر روی پاهایشان قابل مشاهده است. از سوی دیگر ممکن است این علائم بر روی چشم های فرد نیز بروز کند. به همین دلیل باید مراقبت از پوست را جدی بگیرید. علائم ملانوما در ادامه آورده شده است.
- مشاهده خال های نامتقارن
- داشتن حاشیه نا متقارن خال ها مانند بریده بریده شدن یا پوسته پوسته شدن
- مشاهده خال های بزرگتر از 6 میلی متر
- اگر خالی در بدن شما وجود داشت و غیر طبیعی رشد کرده است، ممکن است نشان از ملانوما باشد. حتی ممکن است رنگ آن تغییر کرده و با خارش و خونریزی همراه باشند.
- ملانیوم می تواند در زیر ناخن و حتی مناطقی که تحت تاثیر نورخورشید نیز، خود را نشان دهد. دستگاه گوارش، مجاری ادرار یا واژن از جمله مواردی است که شما باید حتما به این موارد هم دقت داشته باشید.
راه های جلوگیری از ابتلا به سرطان پوست
برای جلوگیری از ابتلا به سرطان پوست، می توانید اقداماتی انجام دهید که به شما کمک کنند از تعرض به عوامل خطری مانند اشعه ماوراء بنفش خورشید و دیگر عوامل محتمل سرطان زا جلوگیری کنید. در ادامه، به بررسی تعدادی از راههای جلوگیری از ابتلا به سرطان پوست را بررسی می کنیم .
استفاده از ضدآفتاب : در هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید، از محافظتهای خورشیدی مانند کرم ضدآفتاب با عامل حفاظتی SPF (عامل حفاظتی اشعه خورشیدی) مناسب، کلاه و لباسهای محافظتی استفاده کنید. سعی کنید استفاده از ضد آفتاب را در روتین روزانه پوست خود قرار دهید.
از قرار گرفتن جلوی نور مستقیم خورشید اجتناب کنی : سعی کنید در ساعات تابش نور خورشید، به ویژه از ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر، از قرار گرفتن در معرض مستقیم نور خورشید خودداری کنید.
محافظت از چشم ها : استفاده از عینک آفتابی با فیلتر محافظ اشعه ماوراء بنفش نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.
پوست خود را به صورت دورهای بررسی کنید تا تغییرات غیرطبیعی، نمو ورم ها یا تغییرات رنگ را تشخیص دهید.
مراقبت از پوست در برابر نور خورشید : ناحیههایی که به طور در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارند ، مانند صورت ، گردن، بازوها و دست ها، بیشتر از دیگر مناطق در معرض خطر سرطان پوست قرار دارند. به ویژه از ضدآفتاب استفاده کنید.
تغذیه سالم : مصرف مواد غذایی غنی از ویتامینها و مواد مغذی، مانند میوهها، سبزیجات، ماهی و غلات کامل، ممکن است به حفظ سلامت پوست کمک کند.
موارد ارثی : در صورتی که در یکی از اقوام بیماری سرطان وجود داشته باشد ، باید برای احتیاط از بررسیهای پوستی منظم و اقدامات پیشگیری استفاده کنید.
اجرای این راههای پیشگیری میتواند به کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست کمک کند. همچنین، مهم است همواره به توصیهها و راهنماییهای حرفهای پزشکان و متخصصان پوستی توجه کنید.
روش های درمان سرطان پوست
ابتدا باید به یک پزشک متخصص برای درمان سرطان پوست مراجعه کنید. معمولا درمان با توجه به مرحله ای که بیماری در آن قرار دارد انجام می شود. در ادامه به معرفی انواع روش های سرطان پوست اشاره می کنیم.
درمان سرطان پوست با سرما درمانی
روش سرما درمانی یکی از روش های درمان سرطان پوست است. در واقع در این روش سعی می شود که از نیتروژن مایع برای فریز کردن سلول استفاده شود. نیتروژن مایع سلول های پوستی را مورد هدف قرار می دهد و پس از فریز شدن، ناحیه پوستی مورد نظر تاول می زند. پس از پوست اندازی نزدیک به سه تا شش هفته بهبود بعد بهبود پیدا می کند. برای درمان سرطان با سرما درمانی روش های مختلفی نیز وجود دارد و تشخیص نوع آن بر عهده پزشک متخصص است.
درمان سرطان پوست با استفاده از شیمی درمانی
شیمی درمانی یکی از روش های رایج برای درمان سرطان پوست است که از داروهای ضد سرطان برای از بین بردن سلول ها جهش های یافته استفاده می شود. در واقع با استفاده از این روش سعی می شود که سلول های سرطانی که رشد زیادی دارند کشته شوند. داروهای شیمیایی را می توان با توجه به نظر پزشک به صورت دارویی، موضعی یا خوراکی تجویز کرد.
درمان سرطان پوست با استفاده از پرتودرمانی
پرتو درمانی یکی از روش های درمان سرطان پوست است که در آن از پرتوهای پر انرژی برای از بین سلول های سرطانی استفاده می شود. زمانی که این نوع درمان آغاز شود، با استفاده از این روش DNA سلول های سرطانی آسیب می بینند و در نتیجه نمی توانند تقسیم یا تکثیر شوند. معمولا این روش برای سرطان های پوستی که در مراحل اولیه هستند مناسب تر است.
درمان سرطان پوست با استفاده از جراحی موهس
شاید تا به حال نام جراحی موهس را نشنیده باشید. این نوع جراحی یک روش جراحی دقیق برای درمان سرطان پوست است که در آن تومور به صورت لایه به لایه برداشته می شود و هر لایه زیر میکروسکوپ بررسی می شود تا زمانی که هیچ سلول سرطانی باقی نماند. این روش به ویژه برای سرطان ملانیا که ممکن است در نواحی حساس مانند صورت، گوش، لب و بینی قرار داشته باشد، کاربرد دارد.
سخن پایانی
ایجاد آگاهی در جامعه و اطلاع رسانی به افراد از اهمیت پیشگیری و نکات بهداشتی مرتبط با سرطان پوست، به عنوان اقداماتی بسیار مهم و لازم، میتوانند از زندگی افراد در برابر خطرات این بیماری محافظت کنند. با پیروی از توصیههای پزشکان و متخصصان، همه ما می توانیم به حفظ سلامتی پوست خود و جامعهی اطرافمان کمک کنیم و زندگی سالم و سرحالی داشته باشیم .
دیدگاهتان را بنویسید